• BIST 102.410
  • Altın 186,954
  • Dolar 4,4877
  • Euro 5,2816
  • İstanbul 18 °C
  • Ankara 12 °C

Türkiye'de siyasi risk önem kazanıyor

Türkiye'de siyasi risk önem kazanıyor
Kavgaları geride bırakıp ülke sorunları ve ekonomisine odaklanarak kontrol etmemiz gereken siyasi riski maalesef yolunda götüremiyoruz

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftalık Ekonomik Bülten 7-13 Nisan 2014
İSTANBUL-
Yerel seçimler geldi geçti. Erdoğan gerçekten zor olan bu mücadeleden başarı ile çıktı. Halkın önemli bir bölümü ortaya atılan rüşvet ve yolsuzluk isnatlarına itibar etmedi. Bu başarısı ile Erdoğan Cumhurbaşkanlığı yarışında bir adım öne geçti. Daha doğrusu söz sahibi oldu. Olasılığını mümkün görür veya görmez. İster veya istemez. Orasını şimdilik bilmiyoruz. Bunu kısa zamanda göreceğiz. Bu arada erken seçim Dedikodularına da son vererek “erken seçim yok” dedi. Artık uzun zamandır devam eden kavgaları geride bırakıp ülke sorun ve ekonomisine odaklanmamız gerekir. Mümkün mü bunu da zaman ve Başbakan’ın davranışı gösterecek.

TÜRKİYE DOSYASI

Ekonomik görünüme bakarsak; Gelişmekte olan piyasalarda yatırım iştahının arttığını gözlemliyoruz. Son on aydır her türlü kötü senaryonun yaşandığı gelişen piyasalarda “artık daha kötüsü olmaz” diyen yatırımcılar yeniden pozisyon açmağa başladılar. İlk hafta sadece Türkiye’ye gelen paranın 2 milyar dolar olduğu söyleniyor. Yerel seçim öncesinde başlayan yükseliş, AKP’nin seçimden zaferle çıkacağı anketlerle desteklenince daha bir açıklık kazandı. Bir taraftan borsa 70 binlerin üzerine çıkarken, TL dolara karşı değerlenmeğe başladı. Özellikle dış yatırımcıların ve değerlendirme kuruluşlarının üzerinde durduğu siyasi risk dediğimiz faktör, siyaset ve ekonomide denge olasılığını destekleyince bakış açıları pozitife dönmeğe başladı.
Dış yatırımcıların gelişmekte olan ülkeler arasında en çok Türk şirketlerine itibar ettiklerini ve Rusya, Malezya ve hatta Brezilya ile mukayese ettiklerinde çok fazla beğendikleri her zaman belirtiliyor. Gerçekte bu zaten. Ancak ülkedeki siyasi istikrarsızlık bakış açılarına menfi etki ediyor. İşin bu tarafı yolunda olsa endeks'in bırakın 70 binler şimdiden çoktan 85 binleri geçmesi gerekirdi. Ama dalgalı denizde tek bizim kontrol etmemiz gereken siyasi riski maalesef yolunda götüremiyoruz. Onun ötesi zaten dış veriler ve dış kararlar.

emen-2.20140407233714.jpg

Geçtiğimiz hafta Erdoğan TCMB’nin olağanüstü toplanarak faiz indirim kararı vermesi gerekir diye önemli bir demeç verdi.Bu da siyasetin özerk merkez bankacılığına doğrudan müdahalesi sayılır ve siyasi tutarlılık açısından ciddi bir siyasi risk teşkil eder. Liberal ekonomi kurallarının hakim olduğu düzende siyasetin bu tür uluorta müdahalelerini piyasalar hoş karşılamazlar.
Hatırlanacağı gibi Erdoğan geçtiğimiz yılın ikinci yarısında da bütün gelişmekte olan ülkeler faiz yükselterek para kaçışını önlemeye çalışırken, Erdoğan TCMB’nin faiz yükseltmesine mani olmuştu. Ancak hatırlanacağı gibi kurlar alıp başını gitmiş, piyasa faizi ile merkezin faizi arasındaki makas açılmış,.telafi etmek için birden çok daha yüksek bir faize geçilmişti.
Şimdi emir büyük yerden diyerek, Merkez PPK olağanüstü toplanıp faiz indirme kararını verecek midir?.Zamanı mıdır? Doğru mudur? Enflasyonun yüksek olduğu ortamda faiz indirmek gerçekçi midir? Başçı’nın işi zor. Yapılacak şey ne evet ne hayır içeren bir cevap olacak. İşte bu gelişmeler siyasi risk kavramı içinde değerlendirdiğimiz durumlardır.Ayrıca Cumhurbaşkanlığı seçimi, Suriye meselesi, Öcalan ve Güneydoğu yanında dosyası açılmış yolsuzluk ve rüşvet olayları var. Bütün bunlar önümüzdeki günlerin o kadar rahat olmayacağının işaretleridir.

FAİZ İNDİRİMİ NE GETİRİR NE GÖTÜRÜR?

Başbakan geçtiğimiz hafta TCMB'na mesajını verdi. TCMB ne yapacak. Piyasa yapıcıları” başbakan kendi yorumunu yapabilir. O onun kişisel yorumu ve düşüncesidir. TCMB özerktir. Başbakan dedi diye yapmak zorunda değildir” diyor.Onlara göre 2015 ilk yarısından itibaren ancak faiz indirimi düşünülebilir. O da 100 veya 200 baz puan olacaktır.” diyorlarsa da ben şahsen katılmıyorum.

TCMB ERDOĞAN’IN TAVSİYESİNİ UYUP FAİZLERİ İNDİRİRSE NELER OLUR?

Ekonomistler ve piyasalar şimdi bu konuyu tartışıyor. Bir kısmı kısa vadeli krediler için yerinde bir rahatlama diyenler var. Bankalar için daha ucuz fonlama imkanı olacak. Ancak tahvilat faizlerinin seyri ve cazibesi ne olur onu zaman gösterecek. Alternatifi olan yabancı çıkacaktır muhtemelen. Enflasyonu düşürmeğe çalışan TCMB’nin işi zorlaşacaktır.Ancak düşen otomotiv sektörü ve hemen hemen durma noktasındaki konut satışlarının tekrar canlanması doğaldır. Erdoğan’da zannederim büyüme takıntısına bağlı olarak bu sektörleri hareketlendirmeği hedefliyor.

emen-3.20140407233904.jpg

BÜROKRASİ BEKLEMEDE, EKONOMİ DURUYOR

Prof.Dr. Nevzat Saygılıoğlu, Uzmanları Kurulu’ndan arkadaşımdır. Hesap Uzmanlığının yanında bürokrasinin çok önemli kademelerinde görevler yapmış değerli bir akademisyendir.

emen-4.20140407233819.jpg

Geçtiğimiz hafta Dünya Gazetesi'nde yazmağa başlamış. İlk yazısı ile okurlarına merhaba derken, içinden geldiği Ankara bürokrasisinin bugünkü durumunu özetliyor. Saygılıoğlu,”Bürokrat uzun ömürlü bir kaplumbağa gibidir.Kaplumbağa tehlikeyi gördüğü veya sezdiği zaman kafasını ve ayaklarını kabuğunun içine çeker. Ta ki tehlike geçene kadar.Üzerine de bassan, dağdan da yuvarlasan kendini korur. Şimdilerde bürokrasi tehlikeyi görmüş ve sezmiş bir biçimde kabuğuna çekilmiş bekliyor. Bürokrasinin kabuğuna çekildiği tehlike, kelimenin tam anlamıyla” seçim” ile ilgili. Seçimler yetmiyormuş gibi bunun yanında “paralel” tehlike sözkonusu.” diyor. “Kamu binalarının koridorlarında kulaktan kulağa fısıldanan tayin, azil ve dışlanma lar, bu olguyu açık bir şekilde ortaya koyuyor.” diyen Saygılıoğlu” bu durumun ekonomik istikrar açısından mahsurları saymakla bitmez. “ diye sözünü bitiriyor. Değerli dostumu Dünya Gazetesindeki yeni sayfası için kutlarken, ben ve talebelerim yazılarının devamlı takipçisi olacağımızı belirtmek isterim.

KIŞ OLMAYINCA STOK BİRİKTİ

Bu yıl beklenen kış olmayınca özellikle hazır giyim sektöründe bot-palto-mont ve deri giyimde anormal stok birikti.

emen-5.20140407233841.jpg

Ayakkabı sektöründe en yüksek kar marjı bot ve çizmelerde. Üreticiler her yıl yeni çizme modası yaratmak zorunda oldukları için bu yıl şaşırdılar. Kışın başında yeni ürününü piyasaya sürenler, kış olmayınca hemen çekip seneyi beklemeye karar verdiler. Hazır giyimde eldeki stoklar outletler üzerinden eritilmeğe çalışılacak. Hatta Olimpiyat Stadında “ucuzluk çadırı” açmaları bile gündemde. Geride kalanlarıda sosyal sorumluluk projelerinde kullanma kararı aldılar.

DÜNYA DOSYASI

karzai.jpg

AFGANİSTAN YENİ CUMHURBAŞKANINI SEÇİYOR

Afganistan ilk defa demokratik yoldan Hamit Karzai’nin yerine gelecek olanı seçiyor. Sekiz aday var.Afganlılar kadın erkek oy kullanıyorlar. Hala Taliban korkusu yaşayan bathsız ülke bakalım Hamit Karzai’den sonra kime başkan diyecek. Gelen haberlere göre seçime katılım oranı çok yüksek.

ROUBİNİ: RİSKLER GERİLERKEN, YENİLERİ YÜKSELİŞTE

2008 yılından buyana üzerinde durduğumuz küresel riskler geriye çekilirken yeni bambaşka altı risk yavaş yavaş büyümeye başladı.

roubini.jpg

Yatırımcılar bu risklerin gerçekleşme ihtimalinin çok düşük olduğunu düşünüyorlarsa kendilerini kandırıyorlar. Bu yeni risklerin biri ya da fazlası gerçeğe dönüşürse hoş olmayan bir şekilde şaşırabilirler. Amerikalı ekonomist Kahin Prof. Noruiel Roubini’nin geçtiğimiz hafta yayınlanan bu makalesi gerçekten ilginç. Özetleyerek aldığımız görüşleri üzerinde ciddi olarak durulması gerekir.

- Roubini’nin belirlediği yeni altı riskin başında”Çin’in hızlı düşüş riski” var.Çin in büyümeyi tekrar dengelerken sabit yatırımlardan özel tüketime kayması çok yavaş gerçekleşiyor.

- ABD Merkez Bankası’ın parasal genişleme programından çıktıktan sonra ciddi politika hataları yapma riski var.

- Üçüncü risk FED’in sıfır faiz oranından çok geç ve çok yavaş çıkma ihtimali var. Buda başka varlık fiyatlarının yükselişine ve balon oluşmasına yolaçma riski var.Zaten gerek ABD gerekse diğer gelişmiş ülkelerde uygulanan alışılmadık para politikaları büyük çaplı varlık fiyat enflasyonlarına sebep olmuştu.Zamanla konut, kredi ve varlık piyasalarında balonlar oluşabilir.

- Dördüncüsü ise krizin bazı kırılgan gelişmekte olan piyasaları daha kötü hale getirebileceği riskidir.

- Beşinci risk ise Ukrayna anlaşmazlığının dünyayı yeni bir soğuk savaşa sürükleyebilecek olmasıdır.Hatta Rusya Ukrayna’nın geri kalanını ihlal ederse bu sıcak bir savaşa bile dönüşebilir.

- Son olarak soğuk savaş riskine benzer şekilde Uzak Asya ülkelerinin karasal ve deniz sularına ilişkin bölgesel ihtilafları alevlenerek askeri bir çatışmaya dönüşebilir. Cristin Lagarde : Dünya ekonomisi uzun süreli düşük büyüme riski altında

legarde1.jpg

IMF Başkanı Lagarde”Dünya ekonomisi uzun sürecek düşük büyüme riski altında. Sorunların çözümü için uluslararası işbirliği gerekli” dedi.Lagarde, dünya ekonomisinin “büyük resesyonun” yol açtığı tahribatı geride bıraktığını ancak hala yıllık yüzde 3 düzeyinde seyreden büyümenin çok yavaş ve çok düşük olması yüzünden arzu edilen düzeyde istihdam yaratamadığı ve kütlelerin yaşam standardında iyileşme sağlanamadığını kaydetti.

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE FİRMA BORÇLULUĞU RİSKİ YÜKSEK

Lagarde, gelişmekte olan ülkelerde firma borçluluğunun yüksek olmasınıda risk kapsamında değerlendirerek, özellikle ABD Merkez Bankası’nın tahvil alımını azaltmasıyla şekillenen süreçte finansal ortamın uygunluğunu kaybedebileceğine dikkati çekti. Küresel ekonominin karşılaştığı risklerle başa çıkabilmek için önerilerini de paylaşan Lagarde, kapsamlı yapısal reformların yapılmasını, mali sorumluluğunun sürdürülmesini ve finansal sektör reformunun tamamlanmasını özellikle vurguladı. IMF Başkanı, IMF’nin rolünü de”ülkeler arasındaki işbirliğini güçlendirmek “ olarak tanımladı.

goldman-sachs.jpg

GOLDMAN SACHS : ABD FAİZLERİ 2016’DA YÜKSELTECEK.

IMF Başkanı Yellen’in nisan 2015 demesine rağmen, ABD Bankacılık devi Goldman Sachs faiz artırımının 2016’da yapılacağını tahmin ediyor.Buna karşılık FED Üyesi Williams beyanatında “Faiz gelecek yılın ikinci yarısında artırılmalı” dedi.Bu artırımında kademeli bir şekilde yapılmasını istedi.Kişişel görüşü olarak yeni faizlerin bir müddet çok düşük seviyelerde devam ettirilmesinin yararlı olacağını belirtti.

PİYASALAR

BORSA ENDEKSİ 17 ARALIK ÖNCESİNE DÖNDÜ

TCMB’nin zorunlu karşılıklarda %2.5-3 faiz ödeyebileceğini açıklaması ve ECB’nin faizi düşük tutmağa devam edebileceğini belirtmesiyle endeks 72.000 seviyesini test etti. Perşembe gününü 71.544, Cuma gününü 72.582 olarak kapatan borsa bu haftada yükselişini sürdürebilir. Yabancı yatırımcının Türk şirketlerini diğer gelişmekte olan ülkeler Rusya, Malezya ve hatta Brezilya şirketlerinden çok daha fazla beğendiklerini tekrarlıyalım. Ancak rating kuruluşları ve siyasi risk öne çıkan faktörler. Rating kuruluşlarından kısa vade de ters bir hareket beklenmiyor. Sadece 13 Nisan'da Moddy's açıklaması önem arzediyor. Özellikle mart ayında banka ağırlıklı bir yabancı alımı gözlemlediğimizi belirtelim

FAİZLER

Faizler için ilginç bir hafta olacak. Ortada “faizi düşürün” diyen bir başbakan varken TCMB ne yapar merak konusu? Piyasalar aynı fikirde değil. 2015 ilk çeyreğinde faizler 1 veya 2 puan düşürülebilir diyorlar. .Bu arada kısa vadeli getiri enflasyon verisiyle yükseldi.

DÖVİZ

Dolar 2.11 seviyelerinde seyrediyor. Geçtiğimiz haftayı 2.1183 olarak kapattı.yerli bireysel talepleri yok olurken kurumsal talep devam ediyor.son iki haftada tl enstrümanlara 5 milyar dolar giriş olduğu ifade edildi. Bu hafta doların 2.10 ile 2.12 arasında seyri mümkün. FED Toplantısına kadar yukarı doğru seyir beklenmiyor. Veriler etkileyebilir.

Esenlikle Kalın.

Bu haber toplam 0 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Türkiye Turizm | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.