• BIST 104.539
  • Altın 163,884
  • Dolar 3,9376
  • Euro 4,6999
  • İstanbul 14 °C
  • Ankara 0 °C

Sanat eserlerinde artış

Sanat eserlerinde artış
Türkiye'de hızla büyüyen bir sanat ekonomisi 2001-2004 arası 50 milyon doları bulan büyüklüğe ulaştı Bugün 100 milyon dolarlık ciro ile hızlı bir büyüdü.

İSTANBUL- Türkiye'de hızla büyüyen bir sanat ekonomisinden bahsediliyor artık. Satışları kayıtlı yapıldığından dolayı müzayede şirketlerinin ciroları bilinse de galeriler ve atölye satışları konusunda ancak tahmin yapılabiliyor. Kayıtlı satışlara bakıldığında 2001 krizinden önce 20-25 milyon dolarlık bir cirodan bahsedilirken sektör 2001-2004 arası 50 milyon doları bulan büyüklüğe ulaşmıştı. Bugün ise 100 milyon dolarlık ciro ile hızlı bir büyüme trendi yakaladığı ifade ediliyor. Tabii kayıtdışı rakamlarla hesaba katıldığından Türkiye sanat ekonomisinin 500 milyon dolara ulaşan ciddi bir sektöre dönüştüğü tahmin ediliyor.
Yıllarca bankacılık sektöründe yöneticilik yaptıktan sonra sanat piyasasına adım atan Erhan Ersöz, sanat ekonomisindeki değişimi en iyi analiz edenlerden. Bir anlamda Türkiye'nin ilk "sanat ekonomistlerinden" olan Ersöz, Türkiye'de gelir düzeyi bakımından en üstte yer alan kesimin toplam servetlerinin yüzde1-2'sini sanata yatırdıklarını söylüyor. Gelişmiş ülkelerde ise bu rakam yüzde 15-20 düzeyinde. Türkiye'deki sanat ekonomisinin canlanmasındaki en önemli dinamiklerden birisi ise borsacıların bu sektöre yönelmeleri. Bu işi aynı zamanda karlı bir yatırım aracı olarak gören ve dünyadaki trendleri yakından takip eden borsacılar, yüksek miktarlı toplu alımlarıyla piyasayı hayli canlandırdı. Üstelik klasik koleksiyonerlerin aksine çağdaş resme yönelmeleri, bu sanatçıların eserlerinde rekor fiyatların ortaya çıkmasına da neden oluyor. Finans piyasasından gelmesinden dolayı bu yönelimin daha da artacağını tahmin eden Ersöz, "Herkes resim alabilir. Değeri 10 yılda, 9 ile 10 misli artan tablolar, en karlı yatırım araçları arasında. "Üç yıl öncesine kadar yaşayan bir sanatçının resmi 10 bin dolardan alıcı bulurken, simdi müzayelerde bu sanatçıların eserleri 100 bin YTL'ye kadar alıcı bulabiliyor" diyor.
Ersöz, sanat ekonomisini canlandıran oldukça farklı dinamiklerden söz ederken lüks konut talebindeki patlamaya dikkat çekiyor. Lüks konuta talep, aynı zamanda bir dekorasyon işini de devasa bir sektör haline getirmiş durumda. Bu evler için sadece mobilya seçimi değil, artık duvarlarına asılacak resim de antika da titiz bir uğraş. Galeri sahipleri de bu eğilime dikkat çekiyor. Örneğin; resimlerin duvara asılmasının kendisi için en önemli hedef olduğunu anlatan Evin Sanat Evi'nin sahibi Evin İyem, "Çoğu müşterimiz resim almaya geldiğinde evini, duvarının rengini, mobilyalarının desenini de anlatıyor ve buna uygun boyutta, uyumlu resim istiyor" diyor. Hatta tablo boyutları bile artık önemli bir seçim. Nitekim galerici Doğan Paksoy, saraylarda ve köşklerde hiçte eğreti durmayan devasa tuvallere yapılan klasik eserlerin, modern evler için hiçte uygun olmadığını, müşterilerinin neredeyse boyut vererek resim istediklerini ifade ediyor. Dolayısıyla lgjm konut talebi ile resim talebi arasındaki ilişki, Ersöz'ün söylediği gibi hayli içli dışlı.

SANAT EKONOMİSİNİ CANLANDIRAN 5 DİNAMİK

SERVET ARTIŞI ÇOK HIZLI
2001 krizi sonrasında ekonomideki düzelme ve istikrarın sağlanması, sermaye girişi Türkiye'de hızlı bir servet artışını da beraberinde getirdi.

KENT KÜLTÜRÜ DEĞİŞTİ
Avrupa'da bile benzeri az bulunan pahalı restoranlar ortaya çıktı, dünyaca ünlü markalar geldi, ardı arkasına alışveriş merkezleri açıldı. Kent kültürü değişti.

SANAT YAYGINLAŞIYOR
Sanat yeni müzeler, kapsamlı sergiler, fuarlar, kamuya açık alanlarda gerçekleştirilen sanatsal etkinliklerle günlük yaşama daha çok girdi.

LÜKS KONUT DOPİNG OLDU
Özellikle lüks konut sektöründeki hareketlilik, sanat eseri talebini gittikçe artırıyor. Bu da dekorasyonu önemli kılarken sanat eseri fiyatlarını önemli ölçüde tetikledi.

KRİZDE GÜVENLİ LİMAN
Bir trendin henüz başında olsa da Türkiye sanat piyasasının olası krizlerden dahi etkilenmeden yukarı doğru ciddi bir ivme yaşayacağı şimdiden görülüyor.

PİYASANIN ARTI VE EKSİLERİ

MÜZAYEDELER
* Neredeyse bütün ciro müzayedelere kayıyor. Şık yerlerde yapılan müzayede alıcıya çeşitliliğin yanı sıra güven de sunuyor.
* Yeni yatırımcıları sisteme kazandırdığından dolayı müzayede şirketleri hem hızlı büyüyor hem de piyasayı büyütüyor.
* Eser sıkıntısının giderilmesi ve cironun büyümesi için müzayede sayısı azaltılmalı, daha kaliteli eserler müzayedeye alınmalı.
* Güçlü işletme sermayesine sahip olmak ilk şart. Ucuz işlerle piyasada uzun süre ayakta durabilmek mümkün değil.
* Pıtırak gibi artan müzayede şirketleri piyasaya zarar vermektedir. Gelişmiş sanat piyasalarında 1-2 şirket vardır.
* Alıcılar müzaydede her türlü manipülasyona açık. Bir tavuk gibi gırtlaklanabilirler. Bundan dolayı müzayedeciler şeffaf olmalı.
* Galerilerle işbirliği yapan müzayede şirketi, bu kadar çok müzayedenin düzenlendiği bir ortamda rekabette daha avantajlı olur.

GALERİLER
* Galerilerin durumu iç açıcı değil. Zaten 1980'lerin başında bir dönem hariç hiçbir zaman büyük bir parçaya sahip olamadılar.
* Sanatçılar müzayedelerdeki yükselen fiyatları göstererek galerilerle olan zaten zayıf ilişkilerini kopartıyor.
* Galericilik sisteminin zayıf olmasının ardında güven eksikliği var. Sanatçı-galerici, alıcı-galerici ilişkileri yeterince güçlü değil.
* İşletme sermayesi olmayan. sanatçılardan konsinye eser alarak satmaya çalışanların uzun ömürlü ve başarılı olamaz.
* Galeriler pahalı semtlerde, sokak aralarına dağılmış küçük mekanlarda. Acilen galerilerin tek bir merkezde toplanması gerekir.
* Galeri sahiplerinin risk iştiha yetersiz düzeyde. Bundan dolayı müzayede şirketleri ile rekabette sürekli geri kalıyorlar.

KOLEKSİYONCULAR
* Genç kuşak eğitimli koleksiyoncular seçicilikleri, az sayıda galeri ve sanatçı ile ilişkileri sayesinde piyasayı belirliyor.
* Eskilere göre yeni koleksiyoncularıı en önemli stratejisi her sanatçıdan eser yerine az sayıda sanatçıdan çok sayıda eser almak.
* Yeni dönemde borsacı tipi yatırımcı grubu ortaya çıktı. Aldıkları eserin fiyat artışını görür görmez satıp karını realize ediyor.
* Bazı koleksiyoncuların yurtdışından da yoğun olarak sanat eseri satın almaları fiyatların daha fazla yükselmesini frenledi.
* Genç koleksiyoncular daha çok yaşayan sanatçıların eserlerini alıyor. Böylec geleceğe dair de önemli bir yatırım yapmış oluyor.
* En ciddi eksiklik büyük şirketlerin kurumsal olarak koleksiyonculuğa bir türlü ciddi olarak yanaşmamaları.

MÜZELER
* İstanbul Modern, Santral İstanbul, Koç-Pera, Sabancı gibi birçok müze sanat piyasasına çok büyük dinamizm getirdi.
* Müzeler sanat piyasaları için denek taşları olduklarından dolayı sanatçı ve eser seçimlerindeki sorumlulukları herkesten fazladır.
* Her türlü spekülatif karardan uzak durmalı, sanatçı ve sergi seçimlerini dışarıdan oluşturacakları kurullara bırakmalı.
* Müzelerin yaptıkları tartışmasız katkılardan dolayı yasalarda teşvik edici değişiklikler yapılması gerekiyor.
* Kentlere 100'er milyon dolarlık futbol statları yapılırken bunun beşte biri parayla da çok önemli sanat müzeleri açılabilir.
* Onlarca alışveriş merkezi açılıyor. Her alışveriş merkezi ruhsatı verilirken şart olarak içine bir de müze yapılması konulabilir.

BİR BAKIŞTA DÜNYA SANAT PİYASASI
* Dünyanın en büyük iki müzayede evinden birisi olan Londra merkezli Christie's, geçen yılı 6.3 milyar dolarlık eser sattı. New York merkezli Sotheby'sin yıllık eser satışı 7 milyar dolar.
* Artprice'ın 2007 Küresel Sanat Piyasası Raporu'na göre, önceki yıla göre fiyatlardaki artış yüzde 18'in üzerinde. Sadece çağdaş resim fiyatlarındaki artış ise yüzde 69'u buluyor.
* Fiyatların yükselmesi güzel sanatlar piyasasında da toplam geliri hızla yukarı çekiyor. 2007 yılında dünya üzerinde sanat eserlerinin satışından elde edilen para 9.2 milyar dolar.
* 2007 yılının müzayede sonuçları, spekülatörlerin ve alıcıların sayısında bir artış olduğunu gösteriyor. 2006 yılında yüzde 34 olan alıcı oranı 2007'de yüzde 35,5'e yükseldi.
* Sanat piyasasında elde edilen gelirlerde ilk sırayı ABD alırken, İngiltere ikinci, Fransa üçüncü, Çin ise dördüncü sırayı alıyor.
* Çin'de 2007 yılında milyon doları geçen 75 adet satış yapıldı. "İlk 100 Çağdaş Sanatçı" listesinde 36 Çinli sanatçı bulunuyor.
* Günümüzde dünyada milyon dolar sınırını aşan 35 çağdaş sanatçıdan 15'i Çinli. Çinli sanatçıların fiyat endeksi, 2001 yılından bu yana yüzde 780 arttı.

BİR BAKIŞTA TÜRKİYE SANAT PİYASASI
* Sanat ekonomisinde dönen paranın 100 milyon doları bulduğu belirtiliyor. Kayıtdışı satışlarla birlikte bu miktarın 500 milyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor.
* 2007'de Türkiye ve dünyadaki 27 müzayede evinde Türk sanatçılara ait 3 bin 540 adet resim satıldı. Bunlardan elde edilen gelirse 37 milyon 142 bin 410 dolar.
* En büyük müzayede evlerinden Antik AŞ 12.8, Beyaz Müzayede 5.3, Portakal ve Artium 3.5,
Alif Art 3.3, Bali Müzayede 2.3 milyon dolarlık Türk resmi sattı.
* Türk sanatçılarının eserlerinin satışından elde edilen gelir dünya sanat ekonomisine ancak binde 1 katkı sağlayabildi
* Türk ressamlarının eserlerinden üç tanesi bugüne kadar milyon dolarlık satış sınırını aştı. Osman Hamdi Bey 4 milyon dolar, Şeker Ahmet Paşa'nın 7 milyon dolar ve 1.1 milyon dolar.
* Sanat piyasasının hızlandığı 2007 yılında Türk sanatçılardan hiçbirisi dünya sıralamasında ilk 100'e giremedi.
* Modern resim kategorisinde en fazla satan Fikret Mualla yıllık 2 milyon dolarlık satış ile listenin çok gerilerinde kaldı


Bu haber toplam 0 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Türkiye Turizm | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.