• BIST 89.645
  • Altın 221,111
  • Dolar 5,8192
  • Euro 6,6247
  • İstanbul 26 °C
  • Ankara 23 °C

Ortadoğu Irak yüzünden darmadağın

Ortadoğu Irak yüzünden darmadağın
IŞID denilen Irak-Şam İslam Devleti diye kendilerini tanımlayan El Kaide destekli terör örgütü Musul’u ele geçirdi.

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftalık Ekonomik Bülten- 16-21 Haziran 2014

Zaten karışık olan Ortadoğu Irak üzerinden tekrar karıştı. IŞID denilen Irak-Şam İslam Devleti diye kendilerini tanımlayan El Kaide destekli terör örgütü Musul’u ele geçirdi. Bağdat Ordusunun askerleri silahlarını bırakıp kaçtı. Önemli bir kısmı İŞİD’e esir düştü. Fırsatı kaçırmayan Irak Kürt Yönetimi Kerkük’ü ele geçirdi. Bu arada en önemlisi tahliyede geç kalan veya basiretsizlik gösteren Musul Konsolusluğunda konsolos dahil 48 türk vatandaşı esir durumunda. İadeleri için şu ana kadar bir gelişme yok. Ayrıca çok sayıda TIR şoförünün sağlık durumu iyi ama akıbetleri meçhul bilgisi verildi. Diğer bir rivayet, İŞİD’in Bağdat’a doğru yürüdüğü belirtiliyor. Bu arada Musul dışında ele geçen Tigrit gibi civar illere Bağdat Hükümetinin hava saldırısı düzenlediği belirtiliyor.
Olay Türkiye açısından tam bir muamma. Bildiğimiz kadarıyla İŞİD’i Suriye’de Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye destekliyordu. İfade edildiğine göre idama mahkum edildikten sonra Türkiye’ye sığınan Irak eski başbakan yardımcısı Haşimi’nin gizli lider olduğu söylentiler arasında.
Gerilere gidersek, Antakya’da yakalanan Tır’ların sırrı çözülememişti. MİT korumasında cephane ve mühimmat taşıyan Tır’ların İŞİD’e gittiği şimdi daha iyi anlaşılabiliyor. Hükümet kanadı o zaman Türkmenlere gidiyor demişti. Anlayamadığımız nokta, İŞİD’i desteklememize rağmen, Türk rehineler konusunda mesafe alınmaması ilginç. İlişkileri yürüten MİT Başkanı Hakan Fidan ve Davutoğlu’nun bu konuda neler söyliyeceğini kamuoyu merak ediyor.
Erdoğan Hükümeti zor durumda. Hala bu konuda açıklama yapabilmiş değil. Durumu açıklamak yerine, muhalefete hucüm eden Erdoğan, bu zor durumdanda terayağından kıl çeker gibi çıkacağa benzer. Temennimiz rehinelerimizin sağsalim kurtarılmalarıdır.
Basına yansıyan haberlerden okuduğumuza göre; basın toplantısı yapan Dışişleri Bakanı Davutoğlu “Irak’da sanki kaos varmış gibi yansıtılıyor” diyebiliyor. Başkonsolos dahil 49 kişi rehine durumunda iken, hava saldırıları ve şehirler birbiri arkasından işgal edilirken, ABD’nin bugün yarın bombalaması beklenirken durum kaos değilde nedir acaba?
Din eksenli yönetilen Müslüman dünyası ile ilgili Gazeteport’da Yavuz Semerci çok yerinde bir makale yazmış. Modern Türkiye’nin kurucularına teşekkür eden Semerci, demokrasi ve çok partili sistemle yönetilme becerisini hala sürdürürebilen Türkiye’nin bu konuda laik, demokratik tek Müslüman ülkesi olduğunu ifade ediyor.” Bütün Müslüman dünyası mezhep kavgaları üzerinden bölünür ve birbirleri ile çarpışırken, Türkiye yapılan her türlü zorlamalara rağmen, mezhep ayrımını temel alan bölünmelerden uzak kalmasını bilebilmiştir” diyor Semerci.Yazıyı okumanızı tavsiye ederim.

Her zaman olduğu gibi büyük ağabey ABD’nin ne yapacağı merak ediliyor.

2.20140617094516.jpg

Ortadoğu'da Mezhep Savaşı Yoldan çıktı

Sünni-Şii mezhep kavgası İslamın temel kavgası. Halifeler döneminde başlayıp, Kerbela ile doruğa ulaşan Ali'nin müslümanları ile Suudilerin başı çektiği Sünniler arasındaki kavga müslüman dünyasının en büyük yarası. Menfaat ve rant düşkünlerinin körüklediği bu kavga günümüzde daha da açığa çıkarak iki grubu savaş noktasına getirdi. Önümüzdeki günler çok ciddi gelişmelere sahne olacak.. Obama dini liderler aralarında bir anlaşma metni ortaya koymazlarsa ABD hiçbirşey yapmayacak diye açık açık söyledi. Şii liderler silahlanma çağrısı yapıyor. İŞAD Irak içinde genişleme gayretinde. Bagdat'a girmez. Ancak kafasındaki sınırları oluşturmaya çalışıyor..

Türkiye'ye gelince;
Şimdilik rehineler kurtarılıncaya kadar siahlı bir harekete girişilmeyeceği belli oldu.. Ancak Erdoğan'dan çok büyük destekler alan İŞİD'in hala rehineleri bırakmamasının hesabı bilinmiyor. Muhtemelen Türkiye'yi rehineler nedeniyle hareketsiz tutmak amaçlanıyor.
Bildiğimiz kadarıyla bizimkilerin bu İŞİD ile arası çok iyi veya bir zamanlar kanka gibi idiler. Gazetelere göre bunları bizim subaylar eğitmiş.Bütün ikmalleri, techizatları TIR'larla buradan sağlanmış.Yaralılarına biz bakmışız.. Şimdi topun ağzı niye bize dönük. Bizde biliyoruz ki on gün öncesine kadar müttefikimiz olan İŞİD'i ABD baskısı ile terörist ilan ettik. Neden acaba bumu?. Bu konuda sorulara kim cevap verecek. Ankara’da kriz masası oluşturulurken, Başbakan Rize'ye babaevine dinlenmeye çekilince bu işleri yürüten Davutoğlu veya Hakan Fidan'ın bilgi vermesi lazım. Ancak Sn. Başbakan tamamen tersi yaklaşımlarla gene eski nutuklarına geri döndü ne olmuş, nasıl olmuş yerine gene Kılıçdaroğlu'nu hedef aldı.
Oniki yılda bu ülke nerBizi bu kavganın içine sokmağa çalışanlar artık anlamalıdır ki, bu ülke kaynaşmış bir ülkedir. O tür ayrımcılığa bu topraklarda yer yok. Bizler Atatürk’ün çocuklarıyız.

KRİZİN EKONOMİK ETKİLERİ
Irak Türkiye için çok önemli bir pazar. Özellkle Kuzey Irak Kürt yönetimi ile ciddi ticari ilişkiler var. Irak, Almanya’dan sonra ikinci büyük ihracat bölgemiz. Musul’un bu pazar içindeki payı %10 bile değil. Şimdilik işler yolunda gidiyor. Ancak silahli bir müdahale olduğu takdirde her şey terse dönebilir. Esasen petrol fiyatları etkilendi. Gelişmelere göre daha da etkilenmesi beklenebilir.
O bölgede yatırımlarımız ve iş yapan müteahhitlerimiz mevcut. Irak’ta gözüken üç başlı bir yönetim ve bölge anlayışı gelişti. Kürt bölgesi, Maliki’nin başında olduğu Bağdat Yönetimi ve Musul ve civarı ile ortaya çıkan İŞİD Bölgesi.Olaylardan borsamız derhal etkilendi ve endeks aşağılara geriledi. Dolar yükselme trendine girdi. Petrol fiyatlarının artması dolaylı, dolaysız enflasyonu etkileyecek..
Hükümet karşısında direnen ve taviz vermeyen bir Merkez Bankası Başkanı var. Baskı altında. Hatta etrafı boşaltılarak istifaya zorlanıyor. Bu toplantıdan faiz indirimi mutlaka gelecek ama miktarı fazla değil. 1.5 puan satın alındı bile. Nedeni petrol ve ramazan zamları ile birlikte enflasyonun tekrar yukarı seyri ihtimal dahilinde.
Özellikle siyasi gelişmeler in ve petrolun etkisinde piyasalar azbuçuk değişebilir.Silahlı müdahale olmadıkça sorun yok. Ancak kaos devam ederse turizm sezonumuz etkilenir. Şimdiden bazı ülkeler vatandaşlarını bu konuda uyarıyorlar.

MERKEZ BANKASI SIKIŞTIRILIYOR
Erdoğan ile faiz konusunda anlaşmazlığı olan Merkez’de üst yönetimden Başçı’ya yakın beş yönetici görevlerinden alındı. Piyasalar” hükümet baskısı” diyorlar. Dedikodulara göre Başçı’da istifa noktasına gelmiş, ancak Babacan önlemiş lafları dolaşıyor. Erdem Başçı son demecinde gene Merkez Bankaları’nın özerkliğine baskı yaparak üstü kapalı hükümete ödün vermedi. Hatta Hükümete parasal piyasalarda dikkatli olmasını tavsiye etti.

3.20140617094545.jpg

24 Haziran'da gözler.TCMB'de olacak. Muhtemel faiz indirimi gelecek, beklentisi satın alındı bile. Ama marj ne kadar onu bilmiyoruz. İlk çeyrekte yakalanan büyüme rakamları Başçı'nın elini güçlendirecektir. Ancak Musul krizinin gelişmesini de dikkate almak gerekecek. Özellikle petrol fiyatlarına yansımalar, ramazan ayı zamları gelecek enflasyon açısından elini zorlayacaktır.
Türkiye ekonomisi ilk çeyrekte %4.3 büyüdü
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Türkiye ekonomisinin 2014'ün ilk çeyreğinde yüzde 4,3 büyüdüğünü açıkladı.
Mart ayında gerçekleşen yerel seçimlerin getirdiği yüksek politik riske karşın Maliye Bakanı Mehmet Şimşek büyümenin beklentilerin üzerinde olduğunu açıkladı.
Beklentiler Türkiye'nin Gayrisafi Yurtiçi Hasılası'nın (GSYH) yılın ilk çeyreğinde yüzde 4 büyüyeceği yönündeydi

4.20140617094611.jpg

Uzmanlar siyasi ve ekonomik belirsizliğin olduğu ilk çeyrekte iç talep hız keserken büyümeyi ihracat ve kamu harcamalarının desteklediğini belirtiyor.
Türkiye ekonomisinde ilk çeyrekte mal ve hizmet ihracatı sabit fiyatlarla yüzde 11,4 artarak en hızlı büyüyen kategori oldu.
Devletin nihai tüketim harcamaları da sabit fiyatlarla yüzde 8,6 artarak hızlı büyümesi ile dikkat çekti.
Hanehalklarının nihai tüketim harcamaları sabit fiyatlarla yüzde 2.9 büyüdü. Mal ve hizmet ithalatı ise yüzde 0,8 arttı.haber piyasalara olumlu yansıdı.Dolar/TL 2,0901; Euro/TL ise 2,8368 seviyesine yükseldi.

Dengeli büyüme beklentisi

5.20140617094638.jpg

TÜİK 2013 için açıkladığı yüzde 4'lük büyüme verisini ise revize etmedi.

Büyüme rakamları ile ilgili konuşan Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye ekonomisinin ABD ile AB ekonomilerindeki toparlanma ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz oranlarını düşürmesi sonucu dış talep koşullarındaki iyileşme ile daha da destekleneceğini söyledi.
Şimşek, “Bu çerçevede, 2014 yılında büyümenin daha dengeli bir yapıda gerçekleşmesini bekliyoruz. Yılsonu için öngördüğümüz yüzde 4 büyüme hedefi üzerindeki riskler dengelidir” dedi.
Ambargolu Kürt Petrolunu taşıyan iki tanker sonunda sessizce Ruslara satıldı.
Özerk Kürt Yönetimi, Bağdat'ın karşı çıkmasına rağmen, Türkiye üzerinden petrol satmakta direnmişti.mayıs ayında Türkiye'den yüklenen petrol Fas'a kadar gitti. Ancak gerek merkezi Irak Yönetiminin ambargosu gerekse ABD'nin bu konudaki tavrı nedeniyle petrol sessizce Rus Roznief'e satıldı. BP ile birlikte rafineri işleten Roznief'in Irak'ta önemli bir yatırımı olmadığı için ambargoya aldırmadı. Ortağı BP'ye petrolu nereden aldığını söyleme mecburiyeti yok. Ancak ortak BP'nin başı Irak yönetimi ile ağrıyabilir.

AMERİKA DOSYASI

6.20140617094654.jpg

Obama : Irak'da kara harekatı hariç her seçenek masada

Geçtiğimiz hafta İŞİD harekatı başladıktan sonra dünya medyası ABD'nin davranışını merak ediyordu. Herkes gayet iyi biliyordu ki, Irak'ın bu feci duruma düşmesinde önemli pay Amerika'ya aittir..ABD'nin Irak'ı işgal ederek açtığı Pandora kutusundan, iddia ettiği gibi demokrasi ve istikrar değil, ülkeyi mahfeden mezhepçilik ve rövanşizm çıktı.
Washington, Irak'ı cehenneme çevirdikten sonra ülkede istikrar ve düzen sağlamadan askerlerini çekme kararı aldı. Dahası ABD, 2011 yılında ülkeden çekilmeden önce Bağdat ile bir dizi güvenlik anlaşması ve bu meyanda Stratejik Çerçeve Anlaşması imzalamıştı. Bu anlaşma ile Irak'a iyi eğitilmiş etkin bir ulusal ordu yetiştirme taahhüdü verilmişti. Ne var ki ABD bu taahhüdünü yerine getirmedi. Irak'a yüksek teknolojik silahlar satacağı bir pazar olarak baktı. Nitekim Irak Ordusu İŞİD karşısında biçare bir performans gösterdi.
İşte bütün bunları konuşan Dünya ve ABD çevreleri basın karşısına çıkacak Obama'nın neler söyleyeceğini merak ediyordu.
ABD Başkanı Barack Obama basın toplamntısında IŞİD'e karşı Irak'a nasıl yardım edebilecekleri konusunda kara harekatı hariç her tür seçeneği değerlendirdiklerini, ancak ABD'nin Iraklı liderlerin mezhep çatışmasına çözüm olacak siyasi bir planı olmadığı takdirde askeri bir adıma kalkışmayacağını söyledi.
Obama, "Iraklılar'ın birbirleri ile beraber çalışmak konusunda bizlere güvence veren siyasi bir planının yokluğunda ABD askeri bir adım atmayacaktır" dedi.
Obama "Irak'a savaşmaya ABD birliklerini tekrar yollamayacağız, ancak ulusal güvenlik ekibime Irak güvenlik güçlerini destekleyebilecek bir dizi başka seçenekler hazırlamasını söyledim" dedi.
Irak'ta olayların oldukça hızlı aktığını söyleyen Obama, kendilerinden hemen karar vermelerinin beklenmemesi gerektiğini, bunun birkaç gün süreceğini söyledi.
Obama "Herhangi bir adım atılması konusunda emir ve talimat verirsem bunların istenen hedefe ulaşması, kesin ve etkili olması için gereken tüm istihbaratı topladığımızdan emin olmak istiyoruz" diye konuştu.
Amerikan yönetiminden yetkililer ise Obama'nın insansız hava araçları ya da uçaklar kullanılarak yapılacak hava saldırısı seçeneğini düşündüğü söyledi.
ABD'nin Irak'ta çok büyük fedakarlıklarda bulunduğunu söyleyen Obama, ülkeden çekildikten sonra insanların Irak'ın uzun dönemli istikrarına ters düşen eylemlerde bulunduklarını söyledi ve kendilerini bir daha böyle bir duruma düşürmeyeceklerini söyledi.


7.20140617094729.jpg

Obama IŞİD'in sadece Irak için değil bölgedeki ABD çıkarları için de tehlike oluşturduğunu söyledi. "Teröristlerin Irak içinde tutunacak bir nokta kazanmaları kimsenin çıkarına değil ve Irak'ın kaosa sürüklemesinden hiç kimse fayda sağlamayacak," dedi. ABD'nin bu nedenle üzerine düşeni yapacağını söyleyen Obama son kertede ise sorumluluğun Iraklılar'da olduğunu söyledi.
Amerika ve Obama adım atmaz ve gelişmeleri seyretmekle iktifa ederse ki bu olasılık yüksek, Türkiye İŞİD elindeki rehineleri nasıl kurtaracağını düşünmek durumundadır.
Geçtiğimiz yıllarda Esad'a karşı bu gruplara her türlü desteği verip bunlar eliyle Esad'ı devirmeği amaçlayan Erdoğan hükümeti başarısız oldu. On gün öncede bu terörist grubu ABD baskısıyla “Terörist” ilan etmek zorunda kaldı. Konsolosluğun basılması ve rehine olayının altında bu durum yatıyor. Konsolosluk personelinin esir düşmesinde birinci derecede Davutoğlu'nun basiretsizliği vardır.
Muavin konsolos'un üç gün önce attığı tweet de “geceleri oyuyamadıklarını” belirtmesine rağmen Davutoğlu buna imkan tanımamıştır. Görüşmeler sonuç vermediği takdirde, Türkiye'nin güç kullanmanın her yolunu değerlendirmesi gerekir.

AVRUPA DOSYASI
DÜNYA PİYASALARINDA AVRUPA RÜZGARI ESİYOR

Avrupa Merkez Bankası'nın finansman paketi dünyadaki havayı değiştirdi. Dünya borsaları yayılan bu yeni hava ile yükselişini sürdürüyor.ECB 'nin kendisinden bekleneni fazlasıyla verdiğini belirten yetkililer, risk iştahındaki artışın devam edeceğine inanıyorlar.
ECB, eylül ve aralık ayında yapacağı iki TLTRO ile bankalara 2-4 yıl vadeli %0.25 faizli 400 milyar euro finansman sağlayacak. Bu kredi boyutu artabilecek veya azalabilecek. Belirli şartları içeren bu finansman bankalara proje bazında ve Kobilere kullandırılmak üzere veriliyor

8.20140617094831.jpg

Türkiye bu paketten çok memnun. Çünkü en büyük ihracatçısı Almanya ve AB olarak önemli bir pazar payı var. Dolaylı yoldan faydalanma imkanları fazla görülüyor.
Kemal Derviş'inde ifade ettiği gibi Avrupa'nın sorunları fazla. Riskler büyük diyen Derviş, uyumun sağlanması için AB Komisyon Başkanı seçimlerindeki pürüzün çözelmesi gerektiğini belirtiyor. Cameron ile Merkel arasındaki aday uyumsuzluğu probleminin aşılması öncelik arzediyor.
Bunun ötesinde AB içinde gerçek bir banka birliğinin olmaması pürüzlerden bir başkası. Bu durum parasal birliğin başarısını önlüyor. Bir başka uzak tehlike etnik yabancı düşmanlığının yeniden dirilmekte olduğudur. Herkesce veya bütün üyelerce.paylaşılan bir avrupa birliği olmazsa, herkes daha da yoksullaşacaktır.

UZAKDOĞU DOSYASI
Tawian ve Güney Küre, gelişmekte olan ülkeler listesinden çıkamadı

Dünyanın önde gelen endeks kuruluşlarındanMSCI yıllık piyasa sınıflandırmasını açıkladı. Türkiye'ninde içinde bulunduğu gelişmekte olan ülkeler sınıflandırmasında , Taiwn ve Güney Kore'yi gene bu grupta bıraktı.Be bulunuyor.ruptan ayrılsaydı, Türkiye'nin gelişmekte olan ülkeler sınıfında ağırlığı artacaktı. İki ülkenin endeks içindeki toplam ağırlığı 27.8, Türkiye'nin mevcut ağırlığı 1.8

Çin'de internet sektöründe dev birleşim
Çin'in en büyük mobil arama motoru olan UC WEB, Alibana Holding tarafından satın alındı. UC'nin borsa değeri 5 milyar dolar ve500 milyondan fazla kullanıcısı var. Bu birleşmenin ardındanAli UCE'nin Çin'in en büyük arama motoru Baido'ya rakip olması bekleniyor.
ÇİN'de herkes bir BMW istiyor.
Çin'de yabancı araba merakı, yükselen orta sınıfla birlikte artıyor. Mark Mobious kendi bölgesinde güçsüz iç taleple boğuşan BMW'in, Asyadan gelen büyük talepleri karşılamakta zorlandığını söylüyor. BMW'dan yapılan açıklamada asya satışlarının Çin'den gelen büyük destekle ilk çeyrekte %22 arttığını belirtti.Çin satışları grubun ABD satışlarını geçmiş durumda.

PİYASALAR
Borsa

Musul krizi piyasalara bomba gibi düştü.Ancak serin kanlılıkla geçirilen zaman, krizin hafif geçiştirileceği beklentisi yarattı ve borsa istanbul kendini toparladı. 80bin üstünü deneyen endeks, dalgalı bir seyirle perşembe gününü 79.834 üzerinden kapadı.
Cuma sabahı789.849 dan başlayan Borsa istanbul, Güney Afrika’nın notunun düşürülmesinden bütün gelişmekte olan ülkeler gibi etkilendi..Endeks 1.03 kayıpla79.011 puandan kapandı.

Faiz
İnişte olan faizler başta Musul ve Kerkük arkasından TCMB de görevden almalarla hafif yükselerek9.28'e kadar çıktı.10 yıllık gösterge tahvil 9.56'ya kadar çıktı. İki yıllık gösterge tahvilin faizi 8.37 oldu.

Döviz
Dolar Musul nedeniyle yükselişte önce 2.12'yi gördü. Sonra rehinelerle ilgili olumlu bilgi gelince geriledi. ABD istihdam verisinin müspet gelişi ile 2.1075 ile perşembe gününü kapattı.haftanın son iş gününde 2.13 lirayı aşan dolar haftayı 2.1230 olarak kapattı.
Bu arada Brent petrol varili %2.12 artarak 113 dolar oldu.Uluslararası piyasalarda altın 1275 dolardan işlem görüyor. Bu hafta altın 1.83 değer kazandı.
Esenlikle kalın.

Bu haber toplam 0 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Türkiye Turizm | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.