• BIST 88.735
  • Altın 229,442
  • Dolar 6,0368
  • Euro 6,8881
  • İstanbul 27 °C
  • Ankara 26 °C

Amerikan ekonomisi belini doğrultuyor

Amerikan ekonomisi belini doğrultuyor
ABD’de beklenen verilerin sonuncusu geçtiğimiz cuma açıklandı ve tarım dışı istihdam verisi beklentilerin üstünde geldi.

MURAT EMEN-EMEN&EMEN
Haftanın Ekonomik Görünümü 7-12 Aralık 2013
İSTANBUL-
Piyasaların yakından takip ettiği verilerin sonuncusu da geçtiğimiz cuma açıklandı ve tarım dışı istihdam verisi beklentilerin üstünde geldi. Bu Bernanke’nin baştanberi hedeflediği işsizlik verisi idi. Onun belirli seviyeye gerilemesini bekliyordu. Amerikan ekonomisi bakımından herşey düzgün gitmeğe başladı. Özellikle 2014 bakımından ABD’nin yıldızı çok parlak.
Bunun birkaç nedeni var.
• Birincisi ekonomi rayına oturuyor.
• İkincisi ABD önümüzdeki yıl dünyanın en çok petrol üreten ülkesi olacak.
• Üçüncüsü büyüme rakamları bakımından Çin’e yaklaşan bir büyüme(4-5) yakalamaması için bir neden yok.
• Dördüncüsü ABD gelecek yıl AB ile serbest ticaret anlaşmasını devreye sokuyor.
Bütün bunlar ABD’yi gelecek yılın yıldızı yapıyor. Ancak FED’in azaltma programına ne zaman başlayacağı konusu hala belirsiz. En doğru gibi gözüken tahmin 2014 Mart ayı gibi geliyor. Bunun nedenine gelince:

fed-bernanke.jpg

ABD’de özellikle 10 yıl vadeli tahvil faizleri süratle yükseliyor. Bunlar faizlerin düşük olduğu dönemlerde ABD bankalarına satılmıştı. Eğer yüksek faiz üzerinden yılsonunda değerlendirilirse bankaların büyük zararlar yazmaları sözkonusu. FED herhalde bunu istemeyecektir diyorlar. Şimdilik enflasyon tehlikesi de olmadığına göre birkaç ay daha genişleme programına devam edilebilir diye düşünenler ekseriyette.
Bekleyip göreceğiz.

Geçtiğimiz haftanın satır başlarını şöyle özetleyebiliriz.
• Geçtiğimiz hafta açıklanan kasım ayı enflasyon rakamı en iyimser tahminlerin bile altında gelerek büyük sürpriz yaptı. %0.01'lik aylık enflasyon yıllık enflasyonu %7 civarına çekiyor.

european-bank-mario-draghi.jpg

• Avrupa Merkez Bankası faizleri değiştirmedi. Başkan Draghi'nin konuşması dolar/euro paritesini yükseltti.
• Dolar gelişmekte olan ülke paraları karşısında TL. dahil değer kaybetti.
• BIS100 özellikle perşembe günü çok kan kaybetti. Endeks 71binlere geriledi. Gösterge faiz 9.30'lara yükseldi. Banka senetlerinde düşme var. Endeks cuma günüde gene biraz düştü ama sonra toparlayarak haftayı kapattı.
• Aralık ayı FED toplantısına kadar döneme yön verebilecek en kritik veri cuma itibariyle açıklanan ABD tarım dışı istihdam verisi oldu. Beklentiler ise; Ekim ayında 204bin, kişi artış gösteren istihdamın Kasım'da 180bin artış göstermesi şeklinde idi.Piyasaları ürküten(!) 173bin beklenirken, 215bin gelen ABD özel sektör istihdam artışı, cuma günkü açıklamayı daha ilginç hale getirmişti. ABD tarım dışı istihdam verisi beklentilerin oldukça üstünde geldi. ABD Ekonomisi için iyi olan bir haber özellikle gelişmekte olan ülkeler piyasaları için kötü haber konumunda oluyor.
• Tasarrufa ihtiyacımız var. Ancak tasarruf artması tüketimin azalması ile mümkün. Diğer yolu gelir artışı-milli gelirin büyümesi ile mümkün. Tevfik Güngör'ün tanımıyla tasarruf yatırıma, üretime gider. Ne kadar tasarruf edilirse o kadar yatırım yapılır.Bizde ekonomi çarkının durmaması için her yıl milli gelirin %20'sidolayında yatırım yapılması gerekir. Normal olarak %20'lerde olması gereken tasarruf oranı bizde %13'lere gerilemiş durumda. Öyle oluncada gerekli yatırıma para bulmak için milli gelirin %7'si dolayında dışarıdan borç almak gerekiyor. İşte bu borçlanma beraberinde cari açık(döviz açığı) sorununu getiriyor. Bugün üzerinde durulan tasarruf tedbirlerinin gerekçesi bu oluyor.
• ABD Merkez Bankası'nın (Fed) kısa sürede tahvil alımlarını azaltmaya başlayabileceği endişeleri küresel piyasalarda sert satışları beraberinde getirirken buna paralel sepet bazında TL de tarihi zirvesini (2.06) test etti.
• Son duruma göre özellikle 2014 yılında FED tapering'inin (azaltımının) faturasını gelişmekte olan ülkeler ödeyecek. ABD bol para içinde, Japonya para basıyor. İngiltere ve AB (bazı güney ülkeler hariç) cari fazla içinde yüzüyorlar.

TÜRKİYE’NİN ORTADOĞU’DA HAVASI SÖNDÜ
Türkiye’nin Ortadoğu ülkelerindeki popülaritesi son 2 yıl içerisinde büyük düşüş gösterdi. Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı’nın (TESEV) yaptığı araştırmaya göre son 2 yılda bölgede Türkiye hakkında olumlu düşünenlerin oranı 19 puan bir den düşerek yüzde 59’a indi.

gezi-2.jpg

2011’de bölgede hakkında en çok olumlu düşünülen ülke olan Türkiye, 2013 itibariyle yüzde 67 orana sahip Birleşik Arap Emirlikleri ve yüzde 60 orana sahip Suudi Arabistan’ın gerisine düştü.
TESEV’in “Ortadoğu’da Türkiye Algısı” raporunda, Türkiye’nin mezhebe dayalı siyaset izlediği algısının güçlendiği, buna karşın Türkiye’nin model ülke olarak görülmeye devam edildiği kaydedildi. Yine raporda Türkiye ve Suudi Arabistan’a bölgenin siyasi gücü olarak bakıldığı ifade edildi.

AB AVRO BÖLGESİNDE TOPARLANMA YAVAŞLIYOR
Geçen ay Avrupa Merkez Bankası gösterge faizini rekor bir seviye olan yüzde 0,25'e düşürmüştü. Avrupa Birliği istatistik dairesi Eurostat'ın açıkladığı verilere göre, Avro bölgesinde perakende satışlar Ekim ayında binde 2 oranında düştü. Eylül ayında binde 6'lık bir düşüş görülmüştü. Farklı sektörleri izleyen Markit Bileşik Satın Alma Müdürleri Endeksi PMI, yüzde 51,9'dan yüzde 51,7'e düştü.
Markit'in baş ekonomisti Chris Williamson, bu düşüşün toparlanma sürecinin Kasım'da ivme kaybetmeye başladığına işaret ettiğini belirterek "Üçüncü çeyrekte binde bir büyüyen bir ekonomik bu veriler çok cesaret verici değil" dedi.

NELSON MANDELA 95 YAŞINDA ÖLDÜ
Güney Afrika’nın efsanevi ilk siyahi devlet başkanı Nelson Mandela 95 yaşında vefat etti.20.inci yüzyılın en tanınmış siyahi tutuklularından olan Mandela, 1942 yılında avukatlığa başladı. 1944 yılında ırkçılığa karşı halkın kurduğu Afrika Ulusal Kongresine üye oldu. Kısa zamanda Gençlik Kolunun başkanlığına yükseldi.

mandela.jpg

1961 yılında ayrı bir örgüt kuran Mandela, faaliyetleri nedeniyle tutuklandı ve 5 yıl hapse mahkum oldu. O cezasını çekerken, polis ANK’nın ofisini bastı ve bir eylem planı ele geçirdi. Açılan yeni davadan Mandela ve arkadaşları ömür boyu ceza aldılar.
Mandela bu tarihten sonra Afrika bağımsızlığının lideri, ve sembolu olarak anıldı. Kongrenin mücadelesi devam etti ve nihayet 1990 yılında Mandela özgürlüğüne kavuştu. 1992 yılında ırk ayrımına sonveren anayasa değişikliği kabul edilerek Devlet Başkanı Frederick De Clark tarafından imzalandı. Yapılan seçimler sonucunda Mandela 1994 yılında ilk siyahi Devlet Başkanı sıfatını kazandı.
Mandela’ya pekçok ödül verildi. Bunlardan ilginçi eski başkan De Clark ile paylaştığı 1992 Nobel Barış Ödülüdür.
Bir anımız da bizden. Bizim kendisine verdiğimiz Atatürk 1992 ödülünü, Türkiye’de insan haklarına saygı olmadığı gerekçesiyle kabul etmedi.

AB'DEN 6 FİNANSAL KURULUŞA 1.71 MİLYAR EURO CEZA
Avrupa Birliği, faiz oranları ile oynamaktan suçlu bulduğu altı finansal kuruluşa 1.71 milyar euro ceza kesti. Söz konusu kuruluşların arasında J.P. Morgan Chase, Societe Generale, Deutsche Bank’da bulunuyor.

emenq2.jpg

Finans sektörünü sarsan skandalda Royal Bank of Scotland, Citigroup ve broker RP Martin de ceza alan kuruluşlardan oldu.
AB'nin antitröst regülatörü, kuruluşların yen cinsinden Libor ya da Euribor'a ilişkin yasa dışı kartellerde yer aldığını, bazı kuruluşların ise her iki faiz oranının da manipülasyonuna karıştığını bildirdi. Bu faiz oranları dünya çapında türevlerden mortgage'lara kadar trilyonlarca dolar değerinde varlığın fiyatlanmasında kullanılıyor.
Euribor skandalında en yüksek ceza 466 milyon euro ile Deutsche Bank'a kesilirken Fransız Societe Generale de 446 milyon euro ceza ödeyecek. Yen cinsinden Libor soruşturmasında ise RBS'e 260 milyon euro, Deutsche Bank'a 259 milyon euro, J.P. Morgan'a ise 78 milyon euro ceza kesildi.
İngiliz Barclays Group Euribor soruşturmasında, İsviçreli UBS ise yen cinsinden Libor soruşturmasında yanlış yaptıklarını kabul etmelerine rağmen soruşturma mercileri ile işbirliğine gitmeleri sayesinde ceza almadı. AB'nin, kurumları soruşturmalarda işbirliğine teşvik etme amacını taşıyan kuralları, bu kuruluşların cezalarının düşürülmesini ya da hiç ceza almamalarını sağlıyor.

PİYASALAR

BORSA
BIS İstanbul geçtiğimiz hafta sıkıntılı bir dönem geçirdi. Hafta içinde FED tedirginliği ile satış yiyen BIS100 endeksi banka kağıtlarının değer kaybıyla 71bin seviyelerine geriledi.Cuma günü yeni bir çıkış yaşayan BIS100 haftayı 73.378 olarak kapattı.
Bu hafta çıkış devam eder mi sorusunun cevabını bankacılık kağıtları verecek. Onların alımı ile yükselecek borsanın haftayı 74binlerde kapatması bekleniyor.

FAİZ
Faizler yükseliyor. ABD’de de yükselen faizler 10 yıllıklarda 2.80’leri geçti. Bizde de 9.30 seviyelerine çıkan bileşik faiz arkasının geleceğini gösteriyor. Kasım enflasyonunun beklenenden düşük gelmesi moralleri düzeltti. Gıda fiyatlarının düşüklüğünden kaynaklanan düşük enflasyon ,TCMB’nin yılsonu hedefini yakalamasa da yaklaşacak gibi gözüküyor. 2014 yılı itibariyle çift haneli faizlere doğru gidiyoruz.Tüketimin frenlenmeye çalışıldığı bir piyasada faizlerin biraz bile olsa yükselmesi otomativ ve konut satışlarını menfi etkileyecektir. Büyüme hedefini yakalamak isteyen TCMB’nin faiz konusundaki çekingen tavrı buradan kaynaklanıyor.

DÖVİZ
Geçtiğimiz hafta Dolar/TL 2.06 ile zirveyi gördü. Sonra biraz geriledi. Ancak Erdem Başçı’nın hedef koyduğu 1.92’lere geri dönmesi mümkün değil. Başçı’nın tahmini konusunda polemik başladı. Yok bir başkan rakam telaffuz etmemeli falan diye bilen bilmeyen konuşuyor. Doğru tabiiki rakam telaffuz etmemeli. Ancak Başçı’nında samimi konuşmasını bir taraflara çekmemek lazım.O bir temenni ve iyi niyet konuşması idi.
Dolar haftayı 2.0257, Euro 2.7775 ve dolar/Euro paritesi 1.37 olarak kapattı.
Bu hafta doların biraz daha yukarıya çıkmasını bekliyorum. Giderek düzelen bir Amerikan ekonomisinden bahsediyoruz. FED konusunda daralan zaman ve ABD’de yükselen faizler doları yukarı çekmeye devam edecektir.
Esenlikle kalın.

Bu haber toplam 0 defa okunmuştur
  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Türkiye Turizm | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.